Hoe ontstaat een diamant? Natuurlijk en in een lab

Een natuurlijke diamant ontstaat uit koolstof die diep in de aarde onder enorme druk en hitte kristalliseert. Vulkanische uitbarstingen brengen de stenen naar boven. Een lab grown diamant is hetzelfde materiaal, maar groeit in een laboratorium.

Hieronder lees je hoe een diamant in de aarde ontstaat, hoe hij aan de oppervlakte komt, waar diamanten gewonnen worden, hoe een lab grown diamant wordt gemaakt en hoe een ruwe steen een geslepen briljant wordt.

Waar is een diamant van gemaakt?

Een diamant bestaat uit koolstof. Dat is hetzelfde element als in grafiet, het zachte materiaal in een potlood. Het verschil zit in de manier waarop de atomen aan elkaar vastzitten. In grafiet liggen ze in losse lagen die makkelijk over elkaar schuiven. In diamant zit elk koolstofatoom stevig vast aan vier andere, in een driedimensionaal rooster.

Die structuur maakt diamant zo hard. Op de schaal van Mohs scoort diamant een 10, het hoogste getal op die schaal. Hij is ook de reden dat diamant het licht zo sterk breekt en weerkaatst. Een goed geslepen diamant schittert daardoor sterk.

Hoe ontstaat een diamant in de aarde?

Natuurlijke diamanten ontstaan in de mantel van de aarde, de laag onder de aardkorst. Dat gebeurt op meer dan honderd kilometer diepte. Daar is de druk enorm en de hitte groot. Alleen onder die omstandigheden kunnen koolstofatomen zich ordenen tot een diamantkristal.

De meeste natuurlijke diamanten zijn gevormd onder de oudste delen van de continenten. Daar is de mantel koeler en stabieler, zodat een diamant er heel lang kan blijven liggen zonder te veranderen. Veel natuurlijke diamanten zijn meer dan een miljard jaar oud.

Een veelgehoord verhaal is dat diamanten uit samengeperste steenkool ontstaan. Dat klopt niet. Steenkool ligt veel te ondiep in de aardkorst. De koolstof waaruit een natuurlijke diamant groeit, zit diep in de mantel.

Soms zit er in een diamant een klein ander mineraal of een spoortje van een ander element. Dat zijn de insluitsels en kleurtinten die laboratoria later beoordelen. Ze vertellen iets over de omstandigheden waarin de steen groeide.

Hoe komt een diamant aan de oppervlakte?

Diamanten komen naar boven met magma uit grote diepte. Bij zeldzame, krachtige vulkanische uitbarstingen stijgt dat magma snel op. Het neemt brokken gesteente mee, en soms ook diamanten. Omdat de reis snel gaat, blijven de diamanten heel. Bij een langzame tocht naar boven zouden ze onderweg kunnen veranderen in grafiet.

Het magma stolt in een smalle, verticale buis in de grond. Zo'n buis heet een kimberlietpijp, naar het gesteente kimberliet. De naam komt van de stad Kimberley in Zuid-Afrika, waar in de negentiende eeuw veel diamanten werden gevonden. Kimberlietpijpen zijn de belangrijkste bron van natuurlijke diamant.

Niet elke diamant blijft in zijn pijp. Door erosie spoelen stenen weg met rivieren en soms tot in zee. Ze komen dan terecht in grind en zand langs rivieren en kusten. Ook daar worden diamanten gewonnen.

Waar worden diamanten gewonnen?

Diamanten worden op verschillende continenten gewonnen. Bekende herkomstlanden zijn Rusland, Botswana, Canada, Australië, Zuid-Afrika, Angola, Namibië en de Democratische Republiek Congo. Welk land de meeste diamanten levert, verschilt per jaar.

Er zijn grofweg twee manieren van winnen. Bij een kimberlietpijp graaft een mijn het gesteente uit, eerst in een open put en later vaak ondergronds. Het gesteente wordt vermalen, waarna de diamanten worden uitgezocht. Bij afzettingen langs rivieren en kusten worden diamanten uit grind en zand gezeefd.

Voor de handel in ruwe diamant bestaat het Kimberleyproces. Dat is een internationale afspraak die moet voorkomen dat diamanten oorlogen financieren. Landen die meedoen, laten ruwe diamant alleen met een certificaat over de grens gaan.

Hoe wordt een lab grown diamant gemaakt?

Een lab grown diamant groeit in een laboratorium uit een kiem van diamant. Er zijn twee technieken. Beide bootsen na wat de aarde doet: koolstof de kans geven om een diamantkristal te vormen.

1. HPHT, hoge druk en hoge temperatuur. De kiem gaat met koolstof in een pers. Onder enorme druk en hitte, vergelijkbaar met diep in de aarde, groeit er een diamantkristal op de kiem. Deze methode bestaat sinds de jaren vijftig.
2. CVD, chemische dampdepositie. De kiem ligt in een kamer met een koolstofhoudend gas. Het gas wordt zo sterk verhit dat het een plasma vormt. Koolstofatomen slaan dan laag voor laag op de kiem neer.

Het groeien duurt enkele dagen tot enkele weken. Daarna wordt de ruwe steen geslepen en gepolijst, net als een natuurlijke diamant. Sommige stenen krijgen na het groeien nog een behandeling om de kleur te verbeteren. Op een goed certificaat staat dat vermeld. Meer over waarde en keuze lees je in onze gids lab grown diamant: wat is het en wat is hij waard.

Is een lab grown diamant dezelfde steen als een natuurlijke diamant?

Ja. Een lab grown diamant is chemisch en optisch dezelfde steen. Hij bestaat uit koolstof met dezelfde kristalstructuur. De hardheid is gelijk, de lichtbreking is gelijk en het vuur is gelijk. Een laboratorium als IGI beoordeelt beide soorten op dezelfde kenmerken: gewicht, kleur, zuiverheid en slijpvorm.

Het verschil zit in de herkomst en het verhaal. Een natuurlijke diamant is in de aarde gegroeid en vaak heel oud. Een lab grown diamant is door mensen gemaakt, in dagen tot weken in plaats van in geologische tijd.

Hoe zie je het verschil tussen natuurlijk en lab grown?

Met het blote oog zie je het verschil niet, ook niet met een loep. Een laboratorium stelt het vast met gespecialiseerde apparatuur. Die herkent kleine kenmerken van de manier waarop de steen is gegroeid. Een eenvoudige diamanttester onderscheidt diamant van zirkonia, maar niet altijd lab grown van natuurlijk.

De betrouwbare manier is daarom het certificaat. De meeste sieraden met diamant leveren wij met een certificaat. Lab grown diamanten komen met een certificaat van IGI, natuurlijke diamanten met een certificaat van GIA. Wat er bij een sieraad zit, staat op de productpagina. Bij veel gecertificeerde stenen staat het rapportnummer met een laser op de rand van de steen. Zo koppel je steen en rapport aan elkaar.

Zirkonia is iets anders. Het is geen diamant, niet uit de aarde en niet uit een lab. Het is een ander materiaal dat op diamant lijkt.

Hoe wordt een ruwe diamant een briljant?

Een ruwe diamant ziet er nog dof uit. De schittering ontstaat pas bij het slijpen. Dat gaat in een paar stappen:

1. Plannen. De slijper bestudeert de ruwe steen en bepaalt welke vorm het meeste oplevert.
2. Splijten of zagen. De steen wordt in de gekozen richting gedeeld.
3. Rondslijpen. Voor een ronde steen krijgt de diamant zijn ronde omtrek.
4. Facetten slijpen en polijsten. De vlakjes worden een voor een aangebracht. Een ronde briljant heeft 57 of 58 facetten.

Bij het slijpen gaat een flink deel van de ruwe steen verloren. Hoe goed de slijper werkt, bepaalt hoeveel licht de steen terugkaatst. Dat is de cut, een van de vier punten waarop je een diamant beoordeelt. Ze staan uitgelegd in de 4 C's van diamant.

Natuurlijke of lab grown diamant in een ring?

Beide zijn even hard en dus geschikt om elke dag te dragen. Kies je voor de zeldzaamheid en de ouderdom van een steen uit de aarde, dan past een natuurlijke diamant bij je. Wil je meer steen binnen hetzelfde budget, dan is lab grown een logische keuze. Het is een persoonlijke afweging.

Bekijk onze diamanten ringen met natuurlijke en lab grown diamant. Zoek je een ring voor een aanzoek, kijk dan bij de lab grown verlovingsringen. In onze winkels in Rotterdam en Roosendaal bekijk je de stenen in het echt en vraag je naar het certificaat.

Veelgestelde vragen

Hoe ontstaat een diamant?

Een natuurlijke diamant ontstaat uit koolstof die op meer dan honderd kilometer diepte in de mantel van de aarde onder enorme druk en hitte kristalliseert. Krachtige vulkanische uitbarstingen brengen de stenen naar boven, via kimberlietpijpen.

Hoe lang duurt het voordat een diamant ontstaat?

Voor een natuurlijke diamant gaat het om geologische tijd. Hoe lang het groeien precies duurde, verschilt per steen. Veel natuurlijke diamanten zijn meer dan een miljard jaar oud. Een lab grown diamant groeit in enkele dagen tot weken.

Hoe wordt een lab grown diamant gemaakt?

Met HPHT, waarbij een diamantkiem met koolstof onder hoge druk en hitte groeit, of met CVD, waarbij koolstof uit een verhit gas laag voor laag op een kiem neerslaat. Daarna wordt de steen geslepen zoals een natuurlijke diamant.

Is een lab grown diamant echt?

Ja. Een lab grown diamant is echte diamant. Hij is chemisch en optisch gelijk aan een natuurlijke diamant. Alleen de herkomst verschilt. Bij ons komt hij met een IGI-certificaat; wat erbij zit, staat op de productpagina.

Ontstaat een diamant uit steenkool?

Nee. Steenkool ligt veel te ondiep. Natuurlijke diamanten ontstaan uit koolstof in de mantel van de aarde, veel dieper dan waar steenkool voorkomt.

Kun je zien of een diamant natuurlijk of lab grown is?

Niet met het blote oog of een loep. Alleen een laboratorium met gespecialiseerde apparatuur stelt het vast. Daarom is het certificaat belangrijk: bij ons IGI voor lab grown en GIA voor natuurlijk.